Pogromcy Mitów Zarządzania Zespołem [001]. Model Tuckmana.

Przekonaj się, że nie zawsze warto wierzyć teorii, tylko dlatego, że jest często powtarzana i brana przez branżę za pewnik.

Model Tuckmana

Etapy rozwoju zespołu. Legenda Tuckmana.

Bruce Wayne Tuckman będąc psychologiem wyedukowanym na Uniwersytecie Princeton około 60 lat temu, opublikował w 1965 w biuletynie psychologicznym (Psychological Bulletin Vol. 63, No.6, strony 384-399) pracę na temat etapów rozwoju w małej grupie.

Praca Tuckmana przetrwała do dzisiaj i cieszy się wielkim powodzeniem wśród ekspertów budowania zespołów. Co ciekawe niektórzy usiłują stosować Model Tuckmana w rzeczywistości.

Jak niebezpieczne mogą być skutki? Czytaj dalej, a dowiesz się, co Tuckman rozumiał jako małą grupę i dlaczego ma to niewiele wspólnego ze współczesnym zespołem.

Forming? Storming? Norming Performing?

Tuckman we wnioskach z publikacji opisał cztery etapy rozwoju małej grupy, które dzisiaj eksperci interpretują jako cztery etapy rozwoju zespołu.

  • Forming. Kształtowanie zespołu na samym początku. Ludzie spotykają się, poznają i zaczynają wspólnie funkcjonować.
  • Storming. Etap docierania, w którym ludzie szukają części wspólnych pomiędzy sobą i pojawiają się konflikty.
  • Norming. Etap, w którym jest więcej części wspólnych niż konfliktów, zespół zaczyna budować relacje i wypracowywać indywidualne rutyny.
  • Performing. Członkowie zespołu poznali się na tyle, że początkowe konflikty zanikły i dominuje harmonia zbudowania na podstawie indywidualnych granic, bezpiecznych relacji i możliwości każdej osoby. Zespół na tym etapie wykazuje najwyższą skuteczność i produktywność.
  • Adjourning (etap dodany przez Tuckmana i Mary Ann Jensen w 1977). Etap powolnego rozpadu zespołu rozpoczynający się po osiągnięciu założonych celów, lub symbolicznym zamknięciu projektu. Etap może być silnie sentymentalny, ponieważ relacje zawodowe znikają, ale pozostają emocje. Niektóre projekty pamięta się przez długie lata, tak jakby działy się dzisiaj, nawet jeżeli zespół od dawna formalnie nie istnieje.

Teoria brzmi podejrzanie wygodnie i komfortowo? Sprawdź dlaczego.

Zaskakuje mnie, jak mało osób sprawdza źródła wiedzy i informacji. Nie jestem w tym wcale wyjątkowy, ale kiedy mam do czynienia z istotnym i niebezpiecznym tematem z punktu widzenia opieki nad zespołem, to podchodzę ostrożnie do wszelkich teoretycznych mądrości.

Przyjrzyjmy się wspólnie fundamentom Modelu Tuckmana.

Model Tuckmana nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości

Tuckman obok wielu innych psychologów zajmował się teorią dynamiki grupy, czyli procesami, zjawiskami i mechanizmami działającymi w małej grupie. Skupiał się na studentach i pacjentach grup terapeutycznych. Nie prowadził zespołu w nowoczesnej firmie IT w otoczeniu dedlajnów i asapów. Nic nie wskazuje na to, że nie prowadził zespołu w żadnej innej firmie.

Owszem można wyniki jego przemyśleń potraktować jako ciekawostkę, ale jestem daleki od budowania fundamentu współczesnego zespołu na teorii z ubiegłego wieku niepotwierdzonej w rzeczywistości, co przyznał sam Tuckmann.

Stages of Small-Group Development Revisited
BRUCE W TUCKMAN; MARY ANN C JENSEN
Group & Organization Studies (pre-1986); Dec 1977; 2, 4; ABI/INFORM Global

Powyżej cytat z przedruku pracy Tuckmana i Mary Ann Jensen z 1977. Autorzy wskazują brak dowodów potwierdzających zasadność teorii Tuckmana. Runkel przeprowadził w 1971 badanie na trzech grupach od 15 do 20 studentów w warunkach wykładowych, ale metoda polegała na przyglądaniu się studentom do momentu kiedy wydarzy się coś, co będzie pasowało do teorii Tuckmana.

Oceń samodzielnie jakość tej metody.

Nie odnotowano innych badań mających jednoznacznie potwierdzić teorię Tuckmana.

Model Tuckmana jest analizą prac innych naukowców

Psychological Bulletin.
Bruce W. Tuckman.
1965, Vol. 63, No. 6

Tuckman opisuje swoją pracę jako przegląd istniejącej literatury i określa cel pracy jako znalezienie obszarów do dalszych badań i w rezultacie cel ten realizuje.

Psychological Bulletin.
Bruce W. Tuckman.
1965, Vol. 63, No. 6

Pierwszy akapit wniosków to brak spójności źródeł analizowanych przez Tuckmana ze względu na zbyt duży udział grup terapeutycznych i zbyt mały udział grup naturalnych i laboratoryjnych.

Model Tuckmana opisuje grupy startujące od zera i działające do sześciu miesięcy

Psychological Bulletin.
Bruce W. Tuckman.
1965, Vol. 63, No. 6

Gdyby chcieć wykreować rzeczywistość według Modelu Tuckmana, to warunki byłyby spełnione tylko, kiedy zespół istnieje nie dłużej niż sześć miesięcy i nie pojawia się żadna niezależna zmienna.

Przez niezależną zmienną można rozumieć dołączenie kolejnego członka zespołu, lub odejście obecnego. Tuckman podsumowując, pisze o braku wniosków w przypadku pojawienia się niezależnych zmiennych i zachęca w ostatnim zdaniu akapitu innych badaczy do późniejszego zbadania tego tematu.

Wnioski

Chętnie powtarzany, cytowany, analizowany i dyskutowany Model Tuckmana jest luźnym naukowym eksperymentem bez potwierdzenia w rzeczywistości, co przyznaje sam autor.

Prace Tuckmana dostępne są w sieci i można je znaleźć w googlach w kilka minut. Już pierwsze zdania rozwiewają wątpliwości.

Liderka / Lider zespołu nie mogą sobie pozwolić na budowanie zespołu na podstawie przypadkowych teorii. Ich zadaniem jest weryfikacja i automatyczne zakwestionowanie wszystkiego, co nie ma oparcia w liczbach, danych i faktach, przez co może stanowić zagrożenie dla zespołu.

Do zadań Liderki / Lidera należy nieustające kwestionowanie autorytetu, włącznie z własnym. Zadawanie sobie pytania „a co, jeżeli się mylę?” przy każdej okazji. Docieranie do źródeł i sprawdzanie, czy ekspert w danej dziedzinie ma jakiekolwiek podstawy płynące z doświadczenia i cokolwiek wspólnego z danym tematem.

Chcesz wiedzieć, jak Model Tuckmana zdobył popularność dzięki „plemiennym podejmowaniu decyzji”? Posłuchaj odcinka podcastu The Knowledge Project.

Podobało Ci się? Podziel się ze znajomymi!

Podziel się!