Jak być liderem zespołu? 7 obszarów, które trzeba opanować.

Budowanie zespołu

Pamiętam, jak po paru miesiącach bez lidera w naszym zespole, postanowiłem podnieść rękę i zakomunikować: teraz ja!

Zgodzili się…

Wyobraź sobie, że siedzisz wtedy za moim biurkiem. Od ponad dekady jesteś inżynierem wąskiej specjalizacji. Podążasz za ścisłymi procedurami. Czasami prowadzisz wózek widłowy. Wewnętrzna potrzeba uporządkowania spraw popycha Cię do wzięcia steru w dłonie i poprowadzenia zespołu.

Jesteś liderem zespołu. W pierwszy dzień w Twojej głowie szaleją wątpliwości i pytania:
-od czego zacząć w nowej roli?
-mam się teraz jakoś inaczej zachowywać?
-jak mam traktować mój zespół?
-jak mam się komunikować?
-czy są jakieś narzędzia dla lidera? Które mam wybrać?

Nieprzyjemny ucisk w okolicach żołądka daje Ci znać, że musisz szybko znaleźć odpowiedzi na nękające Cię pytania.

Wyruszasz na poszukiwania wiedzy, narzędzi, glorii i chwały.

Obszary, które trzeba opanować

1. Ego.

Poważnie brzmiąca funkcja (CEO, Prezes Zarządu, Dyrektor) nie sprawi, że razem z nią automatycznie nabędziesz umiejętności, czy sposobu myślenia.
Ludzie z Twojego zespołu też mają wbudowane ego i traktując ich hierarchicznie („z góry”), uruchomisz u nich mechanizm wewnętrznego oporu. To zadziała, jak Trzecia Zasada Dynamiki Newtona (akcja = reakcja), czyli im bardziej naciskasz „z góry” na zespół, tym bardziej opór działa „z dołu”.

Efektem traktowania „z góry” jest zbudowanie pozornego autorytetu, kiedy ludzie są zmotywowani najniższymi potrzebami (pieniądze na jedzenie, opłacenie rachunków), a przed liderem stwarzają pozory chęci do pracy. Dzieje się to ze strachu przed utratą zaspokojenia podstawowych potrzeb.

Objawy pozornego autorytetu:
-ludzie okazują Ci szacunek, ale podświadomie czujesz, że to nie jest szczere
-zespół słucha Twoich poleceń, ale w praktyce wykonuje niewielką część
-zespół unika z Tobą kontaktu, nie pyta o porady, nie zaprasza na spotkania

Co robić?
Pogódź się z tym, że większość ludzi na pierwszym miejscu stawia swoje własne potrzeby, a nie Ciebie i Twoją firmę. Budując zespół na hierarchicznej wyższości, budujesz opór i dystans. Budując zespół na szacunku i relacjach, budujesz długofalowe zaangażowanie i niespotykaną skuteczność.

2. Motywacja.

To chyba najczęściej powtarzane słowo w kontekście pracy z zespołem i jednocześnie najpotężniejszy, a zarazem najbardziej niebezpieczny obszar.

O motywacji przygotowałem osobny wpis. Przeczytaj go TUTAJ.

3. Kodeks Postępowania.

Potrzebujesz co najmniej dwóch kodeksów:
-Kodeksu Postępowania Firmy
-Kodeksu Postępowania Zespołu

Często zdarza się, że liderzy przechodzą do ustalania i spisywania zasad ze swoim zespołem, nie mając ustalonego Kodeksu Postępowania Firmy. Praca w organizacji, która nie ma celu, wizji rozwoju, czy priorytetów, jest jak chodzenie po świeżo wylanym betonie – niby da się iść, ale jednak wolelibyśmy poruszać się po stabilnym gruncie.

Kodeks Postępowania Firmy, to jak uzbrojenie fundamentów, na których zbudujesz stabilny zespół.

Poniżej fragment propozycji Kodeksu Postępowania w obszarze Budowania Zaufania:

Kodeks Postępowania
Obszar zaufania w przykładowym Kodeksie Postępowania Firmy

Co robić?
Przygotuj Kodeks Postępowania Firmy. Możesz zainspirować się powyższym przykładem.
1. Zastanów się, jakie jest „dlaczego” Twojej firmy, jakimi wartościami chcesz się kierować i co chcesz długofalowo osiągnąć.
2. Rozpisz mapę myśli z podziałem na wartości.
3. Dopasuj konkretne działania do każdej wartości.
4. Omów Kodeks ze swoim zespołem. Zrozumienie zasad i wspólnego celu buduje zaangażowanie i motywację.

4. Emocje.

Wykrzykujesz zza kierownicy, widząc niepewne kroki człowieka idącego niebezpiecznie blisko krawędzi jezdni. Dłonie drżą Ci jeszcze przez chwilę, ale wracasz do siebie, kiedy na dobre mija widmo potrącenia zagubionego pieszego. Czujesz, że po raz kolejny emocje wzięły górę i tak jakby przez chwilę ktoś obcy przejął nad Tobą kontrolę.

Praca z ludźmi przypomina prowadzenie samochodu. Nabierasz wprawy w miarę doświadczenia, aczkolwiek prawdziwy egzamin zdajesz w kluczowych momentach, w nietypowych sytuacjach, kiedy stawiasz czoła własnym emocjom i emocjom zespołu.

Emocje trwają zazwyczaj krótko, niezauważalnie przejmują kontrolę, dotyczą czegoś ważnego, dają wyraźne, szybkie i uniwersalne sygnały,

Co robić
1. Trenuj uważność.

Wystarczy przyjrzeć się z ciekawością danej emocji, obserwować reakcję ciała, zwrócić uwagę na tętno, zapoznać się z odczuciami fizycznymi.

Jeżeli zawiesi Ci się laptop, to nie ciskaj od razu w niego niecenzuralnymi wyrazami, nie zamykaj z impetem pokrywy, ani nie wyżywaj się na zasilaczu. Pozwól sobie pobyć z emocją gniewu, nawet jeżeli wydaje się niekomfortowa. Emocja, którą uważnie obserwujesz i akceptujesz, wygasa (kwestia minut) i znika.

2. Uwalniaj emocje.

Najlepsza metoda z mojego doświadczenia. Można ją stosować wszędzie, gdzie da się usiąść. Na stojąco też działa, ale jest mniej skuteczna.

Kiedy rozpoznajesz emocje, siadasz w pozycji wyprostowanej i nabierasz głęboko powietrza. Ciało lubi głębokie oddechy i świeży tlen. Wyobrażasz sobie, że z każdym wydechem emocja opuszcza Twoje ciało przez Twoje palce. Możesz wyobrazić sobie Twoje palce jako odgromniki, rynnę, albo rury wydechowe. Wyobraź sobie to, co Ci pasuje, pamiętając o podstawowej funkcji palców w tej technice. Mają być miejscem, w którym niechciana emocja opuszcza Twoje ciało.

W moim przypadku po kilku-kilkunastu oddechach większość emocji znika i wracam do komfortowego stanu pełnej kontroli.

3. Zapoznaj się z mechaniką emocji i zrozum je lepiej.

Przeczytaj najlepszy materiał o emocjach, jaki dotychczas odnalazłem. Pozwala zrozumieć, czym są emocje, jak się objawiają i jak je kontrolować.

Paul Ekman - Emocje ujawione
Paul Ekman – Emocje ujawione

5. Stan umysłu.

Przywództwo jest ściśle powiązane z nastawieniem. Nastawienie jest fundamentem przywództwa. Zbuduj na mocnych fundamentach bezpieczny dom dla Twojego zespołu.

Podstawowe elementy stanu umysłu lidera:
1. Działanie
Lider działa tu i teraz, z tym, co ma.
2. Aktywacja.
Lider wybiera działanie w pierwszej kolejności, natychmiast.
3. Produktywność.
Lider skupia się na działaniach, które najszybciej prowadzą do celu. Potrafi zidentyfikować i natychmiast usunąć hamulce:
-niemerytoryczne przepychanki o to, kto ma rację przy użyciu mechanizmu „zgadzam się/nie zgadzam się”
-bezpodstawne wymówki
-negocjacje w kierunku nie robienia
-akademickie debaty w kierunku nie robienia
-mechanizm „tak, ale”
4. Nastawienie.
-docenianie zamiast narzekania
-podziwianie zamiast marudzenia
-opieranie się danych i faktach, zamiast na plotkach i opiniach
-wewnętrzne umiejscowienie kontroli (rzeczywistość jest wynikiem działań lidera, a nie lider ofiarą rzeczywistości)
5. Decyzyjność.
Lider podejmuje decyzje zawsze i niezwłocznie pamiętając o tym, że brak decyzji to też decyzja.
6. Znajdywanie przyczyn źródłowych.
Lider akceptuje błąd ludzki, nie szuka winnych i eliminuje przyczyny źródłowe tak, aby odbierać ludziom możliwość pomyłki.

6. Narzędzia Lidera.

Temat jest ekstremalnie obszerny, dlatego razem z Iloną Bajorek (Trenerka Mentalna) omawiamy narzędzia w osobnym projekcie.

Kliknij i poznaj Narzędzia Lidera

7. Styl Przywództwa.

Styl jest wynikiem równania złożonego z Twojej osobowości, Twojego stanu umysłu i narzędzi, których używasz. Ponadto style przeplatają się między sobą i co najwyżej możesz określić ten dominujący.

Przyjęcie jednego konkretnego stylu nie jest celem. Celem jest zrozumienie różnych stylów i świadome stosowanie znając wady i zalety

Poniżej najczęściej spotykane i opisywane style. W moim przypadku dominuje styl służebny i dlatego poświęciłem mu osobny wpis.

1. Służebny.
2. Sytuacyjny.
3. Autokratyczny.
4. Demokratyczny.
5. Leseferystyczny.
6. Paternalistyczny.

Podobało Ci się? Podziel się ze znajomymi!

Podziel się!